काठमाडौं । जापानको इतिहासमा पहिलोपटक एक महिला प्रधानमन्त्री बनेकी छन् — सानेई तकाइची। मंगलबार जापानको दुवै सदनमा सम्पन्न निर्वाचनमा बहुमत प्राप्त गर्दै उनी प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भएकी हुन्।
हत्या भएका पूर्वप्रधानमन्त्री शिन्जो आबेकी राजनीतिक शिष्या समेत रहेकी तकाइचीले संसद्को तल्लो सदन (४६५ सदस्यीय प्रतिनिधि सभा) मा २३७ मत प्राप्त गर्दै प्रधानमन्त्री पद हात पारिन्।
६४ वर्षीया तकाइची जापानकी प्रभावशाली दक्षिणपन्थी नेतृ हुन्। तेस्रो प्रयासमा प्रधानमन्त्री बन्न सफल भएकी उनी जापानमा ‘आयरन लेडी’ (Iron Lady) का रूपमा परिचित छिन्।
सत्तारूढ लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टी (एलडीपी) की वरिष्ठ नेतृ समेत रहेकी तकाइची यसअघि विभिन्न मन्त्रालयहरू सम्हालिसकेकी थिइन्। राजनीतिमा प्रवेश गर्नु अघि उनी टेलिभिजन होस्ट र हेभी मेटल ड्रमर पनि रहेकी थिइन् — यो उनको व्यक्तित्वको अनौठो पक्ष मानिन्छ।
गठबन्धनपछि सम्भव भयो जित
उनको विजय एलडीपी र दक्षिणपन्थी जापान इन्नोभेशन पार्टी (जेआईपी)बीच सोमबार भएको अन्तिम समयमा गठबन्धन सम्झौतापछि सम्भव भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
तर, दुई दलको गठबन्धनपछि पनि संसद्मा दुई सिटले बहुमत नपुग्दा जापानमा राजनीतिक अस्थिरताको जोखिम यथावत रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
तकाइचीले निवर्तमान प्रधानमन्त्री शिगेरु इशिबालाई प्रतिस्थापन गर्दै पद सम्हालेकी हुन्। जुलाईमा एलडीपीले निर्वाचनमा पराजय व्यहोरेपछि तीन महिनादेखि जारी राजनीतिक अनिश्चितताको अन्त्य गर्दै जापानमा नयाँ सरकार गठन भएको हो।
यो घटना जापानको राजनीतिक इतिहासमा महिलाको उदयको ऐतिहासिक मोडका रूपमा हेरिएको छ।
एलडीपीले पछिल्ला पाँच वर्षमा चौथोपटक नयाँ प्रधानमन्त्री चयन गरेको हो। पार्टी पछिल्ला वर्षहरूमा विभिन्न घोटालाका कारण आलोचनामा परिरहेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया
अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि तकाइचीको प्रशंसा गर्दै सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन् — “उनी बुद्धिमान, दृढ र धेरै सम्मानित नेतृ हुन्।”
प्रधानमन्त्रीका चुनौतीहरू
प्रधानमन्त्री बनेपछि तकाइचीको अगाडि अनेकौं चुनौतीहरू छन्।
सबैभन्दा पहिला, गति लिन नसकेको जापानी अर्थतन्त्रलाई पुनर्जीवित गर्नु उनको प्रमुख जिम्मेवारी हुनेछ।
त्यससँगै, अमेरिका–जापान सम्बन्ध सुधार, सत्तारूढ दलभित्र एकता कायम गर्नु, र जनविश्वास पुनःस्थापित गर्नु पनि उनका प्रमुख कार्यसूचीमा छन्।
उनले यसै साता अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग उच्चस्तरीय वार्ता, नीति सम्बोधन र क्षेत्रीय शिखर सम्मेलनहरूमा सहभागी हुने तयारी गरेकी छिन्।
